Saturday, July 23, 2005
Yeni Vergi Kanunları Değişiklikleri
Kırımhan Akıncı
Mali İşler Koordinatörü
Yeni Asır Gazetesi İzmir
Bağımlı SMMM
Tarih : 20.08.1998
I – GİRİŞ:
31.07.1998 ve 01.08.1998 tarihlerinde İstanbul’da A.R.C. Eğitim ve Yaklaşım Yayıncılık İşbirliği ile İstanbul Hilton Otelinde düzenlenen VERGİ YASALARINDAKİ SON DÜZENLEMELER VE ANALİZİ PANELİ ne katılma fırsatım oldu.Uzun süredir gündemimizde olmasına,yazılı ve sözel basında da yakın ilgi ile takip etmeme rağmen ,gözden kaçırdığım, farkına henüz varamadığım birçok husus ve ayrıntıyı öğrenme ve/veya bazılarını pekiştirme imkanını bulmuş oldum.Gerçekten günlük çalışma ve özel yaşamımızın dışında bir mekan ve atmosferde alınan bu çeşit bilgileri insan konuyu; daha çok konsantre olarak,daha iyi öğrenip kavrayabiliyor.
Bu Panelde aldığım bilgiyi, gerek tuttuğum notlardan, gerek dağıtılan dökümanlardan ve diğer kaynaklardan mümkün olabildiğince özetleyerek, tüm mali işler personeli ve diğer meslekdaşlarımla paylaşmayı kendime görev edindim.
Bu Panel den özümsüyebildiklerimi , çalışma hayatının gerektirdiği yoğun günlük işlerden fırsat bulabildiğim zamanlarda uğraşarak ancak tamamlayabildiğim , ekteki çalışma ile sizlere aktarabiliyorsam daha da mutlu olacağım.
II – GENEL BİLGİLER:
4369 sayılı Vergi Reformu kanunu 7 – 8 aydır kamuoyunun ve TBMM’nin gündeminde bulunmakta iken nihayet 29.07.1998 tarihli mükerrer baskılı resmi gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir
- Uzun zamandır gündemde olmasına rağmen yeterli ölçüde tartışıldığını söylemek pekde mümkün değildir.Mevcut tartışmaların etkisi ise ilgili kesimlerin etkinlik ve güçleri ile orantılı olmuştur.Tasarı aşamasında farklı bir yöntemle çalışılmış.Odalar,Borsalar Birlikleri temsilcilerinden oluşan 15 kişilik kurulca hazırlanmış, muhalefet şerhleri mümkün olduğunca dikkate alınmış, TURMOB,TİSK,DİSK,TESK ,Sanayi Odaları, Üniversiteler,Danıştay temsilcilerinin görüşleri alınmıştır.
- Genişliği ile olduğu kadar kapsamı ve içeriği itibariyle de Vergi Tarihimizin en köklü düzenlemelerinden bir tanesidir. Toplam 87 maddeden oluşan Kanunun yalnız iki maddesindeki ( 81.ve 82. ) değişiklikler diğer tüm maddelerinden fazladır. 87 ana madde bir okadar da bent ve gecici maddeden oluşan ve uzun bir maraton dan sonra kanunlaşan tasarının özellikle yürürlük maddeleri çok karışmıştır. Bazı maddeler yayımında (yani 29.07.1998 de ) ,bazı maddeler 01.08.1998 de yürürlüğe girerken; ana vegi Kanunlarında Kurumlar, Gelir ve kısmen Vergi Usul Kanunları na ilişkin hükümler 01.01.1999 tarihinde yürülüğe girmektedir. Konunun uzmanı olmayanın işin içinden çıkması imkansızdır denilebilir.Uzmanlar bile maddeler arasında bağlantı kurmakta zorlanmaktadırlar.
- Vergi Reform Kanununun en büyük eksikliği Maliye Bakanlığı personeline tasarıda ödenmesi öngörülen tazminat ların Mecliste kabul edilmemiş olmasıdır.
- Bir yandan tasarı / kanun hazırlıklarında katılımcılık ve demokrasi taraftarı olunduğu iddia edilmekle birlikte , bilahare bu görüşlere itibar edilmeyerek TURMOB önerilerine de tasarıda yer verilmedi. Bir tek şey o da 3 aylık geçici vergide yanılma payının % 20 olması önerilmişken , % 10 luk da olsa bir yanılma payı kabul edildi.Ancak yinede bu vergi tasarısı ve kamuoyundaki tartışmalarla Türkiye vergiyi, yükümlülülüklerini hatırladı.Bu dahi bu Tasarı ve Kanunun en büyük katkılarından biridir.
- Bu kanun gerekçesinde yazılan açıklık ve sadelik sağlama amacının aksine , yaptığı atıflar ve neredeyse asıl maddeleri kadar geçici maddeleri ile içinden çıkılmaz bir hale gelen vergi mevzuatımız için bir iyileştirme getirmemiştir. Bu çeşit bir amacı sağlamanın tek yolu sakin bir ortamda tüm vergi kanunlarının, sil baştan yeniden kaleme alınarak yazılmasıdır.Maliye Bakanımız Sayın Temizel ‘ de bu durumu şu sözlerle ifade ediyor : ‘’Türkiye uygulanmayan Kanunlar çöplüğü gibi…. 100 bin sayfalık Vergi mevzuatının tümü basit ve sade bir şekilde 8-10 bin sayfaya indirilmek üzere yeniden yazılacak …’’..
- Bu kanunun diğer bir eksik yönü de enflasyon muhasebesini dikkate almamasıdır. Enflasyonun 3 yıl arka arkaya kümülatifte % 100ü aşması uluslararası standartlara göre enflasyon muhasebesi uygulanmasını gerektirmektedir.Halbuki bizim mevzuatımızda bu konu 15-16 ayrı müessese olarak ve bölük pörçük düzenlenmeye çalışılmıştır. Bu da Kanunun önemli bir teknik eksikliğini oluşturmaktadır.
- Bu kanunun bir sosyal amaç / boyutu yoktur. Örneğin ücretler için ayrı bir gelir vergisi tarifesi öngörülmemiştir.Eğitim ve Sağlık harcamalarının gelir vergisi matrahından düşülmesi veya asgari ücretin vergi dışı bırakılması gibi bir sosyal destekde taşımamaktadır .
- Finans kesimini geniş ölçüde vergilendirmektedir.Bu hususda geçiş dönemi olmaması veya çok kısa olmasıda kanunun başka bir kötü yanıdır.VUK 279.Madde uygulaması sonucu Küçük bankalar ya birleşecek ya da batacaktır.Bankalar arası mevduata stopaj vergi uygulanması neticesinde faizler 10-20 puan arttı bile.Tüm bu sonuçlar ani frene basmanın getirdiği zorluklardır.
- Bütün bunlara rağmen ,maliye yetkilileri ve mali işler sorumlularına ,yani masanın her iki tarafında bulunan tatbikatçılara düşen görev : bu kanunun maddelerinin doğru bir şekilde uygulanmasında yardımcı olmaktır.Çünkü bu kanun bütünü itibariyle değerlendirildiğinde olumlu görünmekte ve vergi sistemimizin bir çok sorununun çözümü için umutlu olmamızı sağlamaktadır. Aksi halde iyiniyetli insanlar mağdur oldukça devlete karşı olan güvende sarsılmaktadır.
Bu kanunun 4 temel amacı bulunmaktadır ;
1) Vergi tabanının genişletilmesi, yaygınlaştırılması,
2) Kayıtdışı ekonominin kayda alınması, vergi dışı kazançların vergilendirilmesi
Bu iki amaca yönelik olarak Gelir kavramının tanımının değiştirilmesi ve genişletilmesini, vergi oranlarının düşürülmesini sayabiliriz.
3) Karışık Sistemin basit ve açık hale getirilmesi,anlaşılabilir ve uygulanabilir olması,
4) Toplam vergi gelirlerinde artışın sağlanması.Vergi gelirlerinde azalma olmaksızın , vergi ödeme potansiyelini arttırmak,varolan mükelleflerin yüklerini azaltmak.Verginin gerçek matrahlar üzerinden alınmasını sağlamak.
III – VERGİ REFORM KANUNU NELER GETİRİYOR;
İskelet ortaya çıkmış ancak şimdi buna et giydirmek ,yani çok farklı yorumlara izin veren düzenlemeleri Tebliğlerle uygulamacılara açıklamak gerekmektedir.Maliye Bakanlığı bu günlerde hemen yürürlüğe giren hükümlerden başlayarak bir tebliğ bombardımanı yapacaktır.Önümüzdeki bir kaç yılda tebliğ ,tartışma ve içtihadların birleşmesi ile bu Kanunun uygulamaları oturacaktır.Bu nedenle konu ile ilgili herkesin bu kanunun neler getirdiğini çok iyi öğrenmesi, anlaması gerekmektedir.Bu amaca hizmet edebilmek ümidiyle bu yazı bir başlangıçtır.
Yapılan değişiklikler ,bu bölümde Kanun adları,madde numaraları ve sıraları dikkate alınmadan aşağıda kısaca izah edilmektedir:
- Götürü usul kaldırılarak, basit usule geçildi. ( 2. Sınıf tüccarların tutmak zorunda olduğu işletme defteri usulüne benzeyen ) Basit usulde vergilendirilen ticari kazançlar için de yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi zorunludur.Mükellefler ,gelirlerini ve giderlerini bir dosyada toplayıp gelir gider farkını beyan edecekler, defter tutmayacaklardır.Bunların kayıtları bağlı oldukları odaların oluşturacağı muhasebe büroları tarafından tutulacaktır.Her 3 ayda bir KDV beyannamesi verecekler.1999 yılında vergi ödenmeyecek.1999 yılı kazançları bu usule göre 2000 yılında vergilendirilecek.Bu usule tabi olanlar geçici vergi ödemeyecekler.Ayrıca küçük esnaf gibi küçük çiftçinin vergilendirme rejimi de değiştirilmiştir.
- Göçmen ve mülteci muaflığı kaldırılmıştır.
- Gelirin tanımı ve kapsamı değiştirilmekte ve genişletilmektedir.Bilinen gelir çeşitlerine girmeyen her çeşit gelir diğer kazanç ve irat olarak tanımlanmakta ve bu çeşit iratların toplamı bir yılda 3,5 milyar TL. yı aşarsa beyan edilmesi mecburiyeti getirilmektedir.5 yıldan önce satılan gayrimenkul, bir yıldan önce satılan menkul kıymetler değer artışları vergi kapsamına alınmaktadır.2008 yılına kadar bu çeşit değer artış kazançlarına istisna getirilmişken, bu yıldan sonra tam kapsama girecektir.Değer artışları TEFE ,ile enflasyondan arındırılacaktır.İktisap bedeli,elden çıkarılan mal ve hakların,elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere, DİE tarafından belirlenen TEFE deki artış oranında arttırılabilecektir.Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasında ,değer artış kazancı , yeniden değerleme oranının devlet tahvili ve hazine bonosu ihalelerinde oluşan birleşik ortalama faiz oranında bölünmesi suretiyle bulunan indirim oranı ile hesaplanan kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı ile vergiye tabi olacaktır.Niteliği itibariyle değer artış kazancı veya arizi kazanç olmayan diğer kazanç ve iratların , esas itibariyle gelirlerin harcama veya tasarruf olarak ortaya çıktığında vergilendirileceği anlaşılmaktadır.Harcandığı veya tasarruf edildiği tespit edilen tutarlar safi irat olarak kabul edilecek ve tespit edildiği yıldan bir önceki yılın geliri sayılarak vergilendirilecektir.Ancak 2003 yılı sonuna kadar ortaya çıkarılan bu çeşit ilave beyan edilmemiş matrahlara vergi zıyaı cezası ve usulsüzlük cezası uygulanmayacaktır.Sadece vergi ve gecikme faizi ödenecektir.
- Yabancı Sermayeye kur farkı avantajı tanınması:Yabancı şirketlerin döviz cinsinden getirdikleri sermayelerinin sarf edildikleri tarihe kadar meydana gelen müspet kur farkları pasifte özel bir hesapta gösterilerek dönem kazancına dahil edilmeyecektir.Menfi kur farkları ise , aktifde özel bir karşılık hesabında tutulur ve gelecek yıllarda müspet kur farkları ile kapatılamayan tutarlar işi bırakma halinde zarar sayılır.
- Mükellef alacaklarına faiz ödenmesi :Usul Kanunu’na vergi idaresinin haksız veya yersiz aldığı vergiyi tecil faizi ile iade etmesi esası getirildi ki bu uygulama hiç şüphesiz vergi dairelerinin işlerine sürat getirecektir.
- Stok affı (Mal ve demirbaşlarda ) :Kayıt dışı stokların veya faturasız satışların kanunda sayılan şartlarla,29.09.1998 ve 30.10.1998 tarihine kadar affı söz konusudur. Ancak gerek stok affı, gerekse aşağıda açıklanan servet blokajı konuları geniş olarak uygulama tebliğlerine ihtiyaç göstermektedir.Bu müesseseler bu kanunun açıkca gelir arttırıcı tek kaynağıdır.Maliye Bakanlığı stok affından 500 trilyon T.L. gelir beklemektedir.
- Mali Milad ve servet blokajı :29.07.1998 tarihi itibariyle sahip olunan ve mevcudiyeti Devlet tarafından veya Devlet güvencesinde tutulan kayıt ve ve diğer kanaat getirici vesikalar (banka ,banker, aracı kurumlar ve benzeri mali kurumlar, posta idaresi, noterler ile tapu,trafik gibi kamu kurumlarının kayıt ve belgeleri ile Vergi Usul Kanunu’nda sayılan belgeler ) ile ispat edilen para, alacak ile altın ,döviz ve diğer mallardan karşılanan mal edinimleri ve harcamalarından hareketle tarhiyat yapılmayacaktır.Bu unsurlar tasarruf ve harcamalardan hareketle vergi incelemesinde delil olarak kullanılmayacaktır.Yurt dışında düzenlenen belgelerin kanaat verici vesika sayılp, sayılmayacağı açık değildir.Kayıtlarda yer almayan veya yukarıda sayılan vesikalarla kanıtlanamayan nakit para , mevduat sertifikası, döviz ve benzeri kıymetlerin , 30.09.1998 tarihinde asgari bir gün süreyle Türkiye’ de kurulu mevduat kabulüne yetkili bankaların ,Türkiye’ deki şubelerinde bulundurulduklarının tevsiki şartı ile ,bu kıymetlerden karşılanan mal edinimi ve harcamalar hakkında da vergi incelemesi ve Gelir Vergisi tarhiyatı yapılmayacaktır.
- Ücretlerin Gelir vergisi oranlarında düşme Her bir puanlık indirim ücretlilerden kesilen yaklaşık 100 trilyon T.L. lik gelirden vazgeçme yi gerektirmiştir. Aslında kamu kesimindeki çeşitli adlar altında ödenen ücretlerin ancak % 20 – 35 ‘ i vergiye tabi ücretlerden oluşuyor. Bu nedenle bu kesimde vergi oranlarının % 5 düşürülmesinin net ücretlere yansıması ancak % 1- 1,5 olacaktır. İşçilerde ise net ücreti arttıracak veya işveren üzerindeki yükü azaltacaktır. Geçici maddelere göre 1998 yılı ile ilgili ücret geliri vergi tarifesi 01.07.1998 den başlayarak %25-50 yerine % 20 -%45e düşmüştür.Ücret haricindeki diğer gelirlerin vergi oranlarında herhangi bir indirim söz konusu değildir.
- Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerden bu gelirleri bir yılda 2,5 milyar TL.yı aşanlar beyanname vereceklerdir.Bu durumda 1998 yılı için beyanname verenlerin önceden tanınmış indirimli vergi ödeme hakları otomatikman geri alınmaktadır.
- Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’ de bulunan Sigorta Şirketlerinin ,şirkete en az 10 senedir prim ödemiş sigortalılarına ödeyeceği emekli,maluliyet dul ve yetim aylıkları ile sigortalıların iade olunan mevduatı ve toptan yapılan ödemeleri gelir vergisinden istisna tutulmuştur..Ancak bu ödemeler, en yüksek devlet memuruna( Başbakanlık Müsteşarı) ödenen en yüksek ödeme tutarını aşar ise aşan kısım ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.
- Tüm mükellefler için 01.01.1999 dan başlayarak Gelir Vergisi Oranları %15 - % 40 a düşürülmektedir.
- Fransız sisteminden esinlenerek Vergi Mevzuatımıza girmiş olan Hayat standartı 1998 gelirleri için geçerli ise de 1999 yılına ilişkin gelirlerin beyanından başlayarak kaldırılmıştır.
- Varsayımsal uygulamaların kaldırılması prensibine uygun olarak ,Aylık Geçici vergi kaldırılmış, böylece kazanılmamış gelirin vergilendirilmesi önlenmek istenmiştir. 01.01.1999 dan itibaren gerek gelir ,gerekse kurumlar vergisi mükellefleri bir önceki yılın beyan edilen gelirinin %50-70 oranını değil, cari , içinde bulunulan yılın 3 er aylık dönemler halinde kazancı üzerinden geçici ( peşin ) vergi ödeyeceklerdir. Beyanname verme ve ödeme zamanı 3 aylık dönemi takip eden ikinci ayın 15inci günüdür.(Yani gerekli mali tablo ve bayannameleri hazırlamak için mükelleflere 45 günlük süre taınmış olmaktadır).Gelir vergisinde geçici vergi oranı % 15 , Kurumlar vergisinde ise % 25 dir. Her 3 aylık dönemde mükelleflere tanınan (herhangi bir tarhiyat yapılmayacak ) hata payı oranı % 10 dur.Bu durum ise sağlam hesap tutan şirket,kurumlarda kurumlar geçici vergi oranının % 22,5 a düşmesi anlamına da gelebilir. Geçici vergi matrahının belirlenmesinde Vergi Usul Kanununun değerlemeye ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Bu uygulamaların muhasebeci ve mali müşavirlere büyük bir yük getirdiği de şüphesizdir.Firma ve kuruluşlar artık daha kaliteli ve mesleğinde yetişmiş elaman çalıştırmak zorundadırlar.Aslında 3 ayda bir borsada senetleri işlem gören şirketler zaten bu sistemi uyguluyorlar.Bir başka bakış açısından ise teknolojik imkanlar gözönünde tutulursa abartıldığı kadar büyük bir külfet getirmeyeceği , diğer yandan sıhhatli olmayan kayıtları azaltabileceği ve hatta muhasebe disiplinin ve uygulamalarının gelişimine olumlu katkıda bulunacağı dahi söylenebilir.
- Kambiyo senetleri, günlük kasa ve perakende satış hasılat defterleri kaldırıldı.
- 10 milyon TL.lık per.satış fişi yerine fatura kesme zorunluluğu 15 milyon TL.ye çıkarıldı.
- Amortismana tabi tutulması zorunlu olan Demirbaş değeri 5 milyon TL.den 50milyon T.L.na çıkartıldı. Ayrıca hersene yeniden değerleme artışı oranında otomatik endekse bağlandı.
- Serbest Meslek kazançlarında binek oto giderlerinin tamamı gider olarak kabul edildi(amortismanlar dahil ).Ticari kazançda da işle ilgili kullanılan binek otolarının masraflarının yarısının yerine tamamı amortismanlar dahil gider yazılacak.
- Kira gelirlerinde konutların kiraya verilmesinde ki istisna tutarı 1998 yılı kazançları için 240 milyon TL.ye çıkarıldı , İşyeri olarak kiraya verilen ve stopaj gelir vergisi+fonu kiracı tarafından muhtasar beyanname ile sorumlu sıfatıyla bidirilen ve bir yıl içindeki toplam tutarı 2,5 milyarı geçmeyen kira geliri yıllık beyanname ile bildirilmeyecektir.
- Gelirlerin toplanması sınırlandırılmış ve İhtiyari Toplama kaldırılmıştır.Eğer bir kişi arizi serbest meslek kazancı,menkul sermaye iradı ve gayrimenkul sermaye iradı elde ederse ve her bir gelir unsuru itibariyle Kanunda 1998 yılı kazançları için öngörülen 2,5 milyar lirayı aşmazsa yıllık beyanname verilmeyecektir.Bu tutar 1999 ve müteakkip yıllarda gelir vergisi tarifesinin birinci ve ikinci dilimleri toplamının yarısı olarak hesaplanacaktır.Gelir unsurlarından herhangi birinde bu sınır aşılırsa ,ihtiyari toplama hakkı kaldırıldığından ,tüm gelirlerin beyan edilmesi gerekmektedir.
- Aile reisi beyanı kaldırılmıştır.Yani eş ve çocukların gelirleri varsa, ayrıca beyanname vereceklerdir. Aslında bu konu yine kamuoyunun ve özellikle kadınların baskısının bir zaferidir.
- Beyanname verme ve Vergi Ödeme süreleri değiştirilmiştir:01.01.1999 tarihinden itibaren verilecek bayannameler uygunlanmak üzere;Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olanlar izleyen yılın Ocak ayı içinde bayanname verecek ve tahakkuk eden vergiyi Ocak,Nisan ve Temmuz aylarında 3 taksitte ödeyecektir.Basit usulde kiler Şubat ayında beyanname verip,ödemeyi Şubat,Mayıs ve Ağustos aylarında yapacaklardır. Diğer haller de beyanname Mart ayında verilip ödeme Mart, Haziran ve Eylülde yapılacaktır.
- Bağış ve yardımlarda azami sınır o yılki karın % 5 i( Kalkınmada öncelikli yörelerde % 10 ) ile çizilmiştir. Eğitim kurumlarına ve cami inşaatlarına yapılacak yardımda kaldırılmıştır.
- İş Ortaklığı müessesesi ne istenirse adi ortaklık olarak devam etme serbestisi getirildi.
- Döviz cinsinden olan senede bağlı alacak ve borçların yıl sonunda değerleme esasları tespit edildi.Bunlar reeskonta tabi tutulabilecekler.Senette faizin yazılı olmaması halinde LİBOR esas alınacak.
- Özel Maliyet Bedelleri nin yeniden değerlenmesine imkan tanındı.Bu arada üzerinde çok durulan bir konu olan ve tasarıda yer alan binaların yeniden değerlenen bedel üzerinden amortisnmanlarının hesaplanması konusu kanunda yer almadı.
- Faizler , menkul sermaye iratlarına stopaj esası getirildi.Bunlar (enflasyondan arındırıldıktan sonra kalan tutarı) 2,5 milyar TL.yı geçerse (izleyen yıllarda bu tutar yeniden değerleme oranına endeksleniyor) yıllık beyannamelere dahil edilmeleri mecburiyeti geldi.Bankalar tarafından elde edilen mevduat faizleri ile repo gelirleri stopaj kapsamına alınmıştır.Diğer yandan işletme ile ilgili faiz gelirlerine eskiden olduğu gibi enflasyondan arındırma uygulanmayacaktır.
- Limited Şirket Ortakları kamu borçlarının ödenmesinde sermaye hisseleri oranında sınırsız olarak sorumlu tutuldular. Bu durum muhtemeldir ki Anonim Şirkete dönüşümleri hızlandıracakyır.
- Futbolcular 01.01.1999 tarihinden itibaren gelir vergisi muafiyetleri kaldırılarak kapsama alındılar.Bu konu da aslında kamuoyu baskısına güzel bir örnek teşgil edebilir.
- Gayrimenkul alım ve satımında ödenen Harçlar heriki taraf; satıcı ve alıcı için binde 48 den binde 10 a düşürüldü.Tescil harcıda binde 36 dan binde 10 a indi.
- Amortismana tabi sabit kıymetlerin iktisabında ödenen KDV 3 yılda ve 3 eşit taksitte indirilebilirken, 01.01.1999 dan başlamak üzere bir yılda ve tek seferde indirimi kabul edildi.Ocak 1999 beyannamesinde mükellefler eskiden aldıkları sabit varlıkların sonraki yıllara devretmiş KDV lerinin tamamını bir seferde indirerek eskinin de temizliğini yapabilecekler.
- Mükelleflerin kendi imal ve inşaa ettikleri sabit varlıklara ilişkin KDV artık hesaplanmayacaktır.
- Telif kazançları toplamı 01.01.1999 dan itibaren yılda 7 milyar TL. yı geçerse yıllık beyanname verilecektir. Gerçekte yapılan stopajlar sonucu brüt gelirden zaten % 26 ödenen bu çeşit kazançlar için bu uygulamanın gereksiz olduğu ve bir siyasi baskı unsuru olarak kullanılabileceği hatırda tutulmalıdır
- Kurumlar Vergisi oranları da düşürülmüş ve (kurum vergi yapısı ) toplam vergi yükünün hesaplama sistemi değiştirilmiştir..Ancak Kanunun yasalaşması bu yıla yetişmediğinden uygulanması bir yıl ertelenerek 1999 yılı gelirlerine uygulanacaktır. Asgari % 20 vergi hesabı kaldırılmıştır.Kur.Ver. oranı 01.01.1999 dan başlayarak % 25 den % 30 a çıkarılmış, ancak istisnalar haricinde eskiden uygulanan % 20 gelir vergisi stopajı dağıtılmayan Kurum kazançlarından kaldırılmıştır. Bakanlar Kurulunca % 10 civarında tespit edileceği tahmin edilen bu temettü stopajı sadece dağıtım halinde ve dağıtılan kurum kazancı üzerinden olacaktır.Stopaj matrahına dağıtılan karın kurumlar vergisinden istisna ( örneğin serbest bölge kurum kazancı veya iştirak istisnası…) kurum kazancına isabet eden kısmı dahil edilmeyecek, bu kısım matrahdan düşülecektir.Karın sermayeye ilavesi kar dağıtımı sayılmamakta ve vergiye tabi olmamaktadır. Böylece şirketlerin özsermayelerine yönelerek güçlenmeleri düşünülmüş olsa gerektir.Stopaj matrahından ödenen Kurumlar Vergisisnin yanında fon payı da düşülecektir.Tabii Kanunen Kabul edilmeyen gierlerinde – dağıtımına imkan olmadığına göre – düşülmesi gerekir.Diğer yandan dağıtılsın, dağıtılmasın Kurumlar Vergisine tabi kurumların , iştirak kazançları istisnasından yararlanan kazançları hariç ,Kurumlar vergisinden müstesna kazançları stopaja tabidir ki bu çeşit bir stopaj bir şekilde kaldırılmış bulunan asgari Kurumlar Vergisini ikame etmektedir.
- Kurumlardan menkul sermaye iradı elde edenlerin kar payları için hesaplanan vergi alacağının oranı , 01.01.2000 den geçerli olmak üzere 1/3en 1/5 e düşürülmüştür .
- Turizm istisnası,yatırım fonlarına katılım belgeleri ve yatırım ortaklıkları hisse senedi kar payları ve diğer birçok istisna kaldırılmıştır.
- İştirak kazançları istisnası devam etmektedir.
- Yurtdışı inşaat, montaj ve onarım işleri istisnası ise 31.12.1998 tarihinde sona erecekken 5 yl daha 2003 yılı sonuna kadar uzatıldı.
- Dar mükellef kurumların Vergilendirilmesinde herhangi bir değişiklik olmamıştır. Ancak stopaj matrahının hesabında Kurumlar Vergisnin yanında fon payının da düşülmesi esası benimsenmiştir.
- Kurumlar vergisinden muaf olmak isteyen kooperatiflerin üst birliğe üye olmaları şartı getirildi. Dernek ve vakıfların işletmelerinin muafiyeti ise kaldırıldı.
- Yeminli Mali Müşavirlere vergi incelemeleri sırasında mükellef hesaplarını tetkik yetkisi getirilmiştir.Sahte Belge kullandığı tespit edilen kişileri TURMOB ‘ a bildirecekler ve burada özel bir arşiv tutulacaktır.
- Yatırım İndirimi mevzuatında da esaslı değişiklikler yapılmış ve yatırım teşvik belgesi sahiplerinin , harcama esasından vazgeçilerek ilerki yıllarda harcanabilecek yatırım tutarını peşin olarak o yılın, dönemin vergisinden indirilmesine izin verilmiştir. Bu suretle ,işletmelere yatırım öncesinde vazgeçilen vergi yolu ile finansman sağlanmaktadır.Asgari yatırım tutarları ticari ve sanayi yatırımlarında 50 , zirai yatırımlarda ise 10 milyar TL.olarak belirlenmiştir.Yatırım indirimi oranı % 30 dan % 40 (Organize sanayi bölgeleri ile kalkınmada öncelikli yörelerde % 100 )a yükseltilmiştir.Ayrıca Bakanlar Kuruluna bu oranı % 100 e , 250 milyon doları aşan sınai yatırımlar için ise %200 e kadar arttırabilme yetkisi verilmiştir.
- Buna karşılık zaten uygulamada pek tutulmamış olan Finansman Fonu müessesesi kaldırılmıştır.
- Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki Sabit kıymetlerin yurt içi alımında veya ithalinde KDV ertelemesi veya prim ödenmesi kaldırılmış, bu çeşit alımlar 01.08.1998 den itibaren KDV den istisna edilmiştir.
- Amme Alacaklarının Tahsilinde mükellefin ödemesinin gecikme faizi/zammı ile borç aslının orantı dahilinde dağıtılması esası getirilmiştir.
- Emlak Vergisi Genel beyan dönemi 30.09.1998 tarihi olarak belirlendi.Gelir vergisindeki hükümler emlak vergisi değerini arttırmaya zorluyor.Her yıl beyanlar yeniden değerleme oranında arttırılır.
- Motorlu Kara Taşıtları Vergisinde cama yapıştırılan taşıt pulu uygulaması kaldırıldı.
- Belediye Gelirleri Kanunun da yapılan değişiklikle esnaf muaflığı belgesini almak için esnafın belediyeye harç ödeyerek müracaatı esası getirildi.
- Ağustos 1998 sonuna kadar İndirilemeyen KDV nin Geçici 16.maddeye göre gider yazılması imkanı getirilmiştir.Ancak bu 1999 yılında gider yazılma şeklinde olacaktır.
- Envanter ( stok ) affı ile ilgili KDV oranı % 10 dur.
- Külçe Gümüş teslimleri KDV den muaf tutulmuştur
- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunun da da köklü değişiklikler yapıldı.Bir taraftan vergi yükü (oranları ) azaltılırken, finansman zorluğu ile Devlet lehine hareket edildi. Vergi 5 yılda ve 10 eşit taksitde ödenirken, 3 yıl ve 6 eşit takside düşürüldü.İkramiye ve çekilişlerde sorumlu sıfatı ile bir haftada ve beyanname verme süresinde ödenmek üzere % 20 stopaj vergi getirildi. Ayni mal dağıtımında fatura değeri+masraflar verginin matrahını oluşturacak.
- Kayıtdışı istihdamın ortadan kaldırılması amacıyla 01.01.1998 den itibaret faaliyetde olan işletmeler, Nisan 1998 sonu itibariyle vermiş olduğu 4 aylık sigorta bildirgesine ilave olarak 31.12.1998 tarihine kadar işe aldığı ilave ve sendikaya kayıt olmuş işçiler in sigorta işveren iştiraklerinin yarısı bir yıl Devlet çe ödenecek ve 36 ay süre ile muhtasar beyanname parasını 2 yıl erteleme ile ödeyeceklerdir.
- Hapis cezaları :Daha önce uygulanan hapis cezalarının bir kısmı bütünüyle kaldırılmış,bir bölümüde azaltılarak paraya çevrilme olanağı sağlanmıştır.Özellikle muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma fiiline ‘’paraya çevrilebilme ‘’ olanağının sağlanması dikkati çekmektedir.Yine bu olayda ‘’ bilerek ‘’ sözcüğüne yer verilmemesi, yeni yasanın yumuşak karnı olarak göze çarpmaktadır.
IV- VERGI REFORM KANUNU TABLOSU
Bu yasanın değiştirdiği 15 adet kanunu sıra no.su ile ,her kanunda yapılan değişiklikleri kendi içinde sıra no.su ile , bu kanunun madde no.ları ile değişen kanunun ilgili madde no.larını .yapılan değişikliğe ilişkin kısa izahat ve madde başlığını , ve her bir maddenin yürürlüğe giriş tarihini gösteren tablo da ekte tetkiklerinize sunulmuştur .Bu tablo okuyucularımıza kendi bilgisayarlarında veya alacakları notlarla , ilgili tebliğ ve kesinleşen görüşleri de ilave ederek Kanunun genel olarak kavranmasında ve takibinde yardımcı olmak amacı ile hazırlanmıştır.
29.07.1998 tarihli mükerrer Resmi Gazete de yayımlanan 4369 sayılı
Vergi Kanunlarında yapılan Değişiklikler hakkındaki Kanun
Sıra Sıra 4369
s.k.. İlgili K.. Kısa İzahat veya Yürürlüğe
No: No: Mad
de Mad
de Madde Başlığı Giriş
1 VERGİ USUL KANUNU
1 1 5 Vergi Mahremiyeti İstisnası 29.07.1998
2 2 112 Mükellef alacaklarına tecil faizi 01.01.1999
3 3 160 İşi bırakma bildiriminde bulunulmayan haller 29.07.1998
4 4 256 Defter ve belgelerle diğer kayıtların ibraz mecburiyeti ( YMMe de yetki ver.) 29.07.1998
5 5 257 Maliye Bakanlığı'nın vergilendirme , bilgi toplama ve belge düzenini sağla-
ma hakkındaki düzenlemeleri yapma yetkisinin arttırılması 29.07.1998
6 6 279 Menkul kıymetlerin değerlemesi 31.12.1998
7 7 280 Yabancı para cinsinden senede bağlı alacak ve borçların,
ve getirilen sermayenin (Yap-İşlet-Devret Modeli) değerlemesi 29.07.1998
8 8 313 Yap-İşlet-Devret Modelinde amortisman uygulaması 29.07.1998
9 9 339 Tekerrür halinde kesilen vergi cezalarının arttırımı (V.Ziyaaı %50,Usulz.%25) 01.01.1999
10 10 340 Suçlarda birleşme 01.01.1999
11 11 344 Vergi Ziyaı Suçu ve Cezası (1 veya 3 katı,g.faizinin 1/2 si ) 01.01.1999
12 12 353 Belge basımı ile ilgiliMatbaa işletmecileri,(75milyon T.L.özel usulz.) 01.01.1999
Vergi kimlik no.su kullanma zorunda olanlar (75milyon T.L.özel usulz.) 29.07.1998
Özel görevli uyarısına rağmen durm.Araç sahipleri(75milyon T.L.özel usulz.) 01.01.1999
13 13 Mük.355 Bilgi verme zorunluluğu, defter ve belge ibrazına ilişkin
hususlara uymayanlara uygulanacak cezaların güncelleştirilmesi 29.07.1998
14 14 359 Hürriyeti Bağlayıcı ceza ile cezalandırılacak suçlar ve cezaları(Kaçakçılık) 01.01.1999
15 15 360 Suça,iştirak,teşvik ve yardım 01.01.1999
16 16 368 Vergi ziyaı cezasının da vergi aslı gibi gecikme faizine tabi tutulması 01.01.2003
17 17 376 Vergi ziyaı ,usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirme(1/2 ve 1/3) 01.01.1999
18 18 Ek1,Ek5,Ek 6,Ek11 : Uzlaşma kapsamına giren cezalar(31.12.98 tar.sonr.verg.dönemi) 01.01.1999
19 19 414 Yazar kasa fişi düzenleme sınırı 15 milyon,amortismana tabi s.kıymetlerde
aktifleştirme için ihtiyarilik şartı sınırı 50milyon(31.12.1998e kadar ,yeniden
değerleme oranına endeksleme );Maktu ve Nispi hadler in güncelleştirilmesi 29.07.1998
20 20 Geçici19-20 İşletme hesabı defteri(31.12.2000ekad.),menkul kıym.değerlemesi(alış bedeli) 29.07.1998
Geçici21-22 Vergi ceza uygulaması(lehe olan hükümler,vergi ziyaaı cezasına atıf ) 01.01.1999
21 81-A Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler ( 3 defterin tutulma zorunluluğu kaldırıldı.)
82-1 Özel maliyet bedelleri yeniden değerlenecek(1999 ve daha sonra ) Kısmen: 01.01.1999
Mük.Md.298 Aktifleştirilen işletme dönemi kredi faizleri yeniden değerlenmez Kısmen: 29.07.1998
2 AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN
1 21 35 Limited şirketin amme borçları(Ortaklar ser. hisseleri oranında sınırsız sorumlu) 29.07.1998
2 22 47 Ödeme ve tahsilatların mahsup sırası ( aslı ve fer'isine orantılı olarak) 01.01.1999
3 23 85 Haczedilen menkul malların satışı 29.07.1998
4 81-B Değiştirilen ibareler (Gecikme zammı nispet ve hesabı ) Kısmen: 29.07.1998
82-2 ve kaldırılan hükümler : Kısmen (Taksitli ödemede Muacceliyet kalktı ) 01.01.1999
(Ödenmeyen amme alacaklarının ilanı kaldırıldı.)
3 GELİR VERGİSİ KANUNU
1 24 1 Gelirin yeniden tanımlanması (Tasarruf ve harcanmaya kaynak oluşturan her türlü
kazanç ve iratların safi tutarı) 01.01.1999
2 25 2 Gelire giren kazanç ve iratlar(Ticari,zirai,ücret,ser.mes.g.menkul,men.ser.ir,diğer) 01.01.1999
3 26 9 Esnaf muaflığı ( Belgesi) 01.01.1999
4 27 21 Gayrimenkul kira geliri istisnası(meskenlerde bir takvim yılında 240 milyon TL.) 29.07.1998
5 28 23 Ücretlerde muafiyet (Günlük yemek bedeli 800bin TL.) 29.07.1998
6 29 25 İkramiye ve tazminatlar (Özel sigorta ve yardım sandıkları) 29.07.1998
7 30 Ek1,2,3,4 Yatırım indirimi ( Ek Madde 4 /2 29.07.1998de, diğerleri : ) 01.01.1999
8 31 46 Basit usulde ticari kazancın tespiti(Belgeler,Mes.Oda Büroları ) 01.01.1999
9 32 47 Basit usule tabi olmanın genel şartları (İşyeri kirası B.şehirde 420,diğer 300mily.) 01.01.1999
10 33 48 Basit usule tabi olmanın özel şartları (3,6,8 milyar T.L. hasılat…) 01.01.1999
11 34 53 Zirai kazançta vergileme (01.01.1998den geçerli olarak ) 29.07.1998
12 35 54 İşletme büyüklüğü ölçüleri (zirai kazançta) (01.01.1998den geçerli olarak ) 29.07.1998
13 36 66 Serbest meslek erbabı sayılanlar( Yeni tanımlamalarla genişletildi) 01.01.1999
14 37 68 (Mesleki Giderler)Ser.mes.kazancı tespitinde envantere dahil edilen binek
otomobillerinin amortisman dahil giderleri indirilir 01.01.1999
15 38 74 Gayrimenkul sermaye iradı tespitinde gayrisafi hasılattan indirilecek giderler
(Borç faizleri+5 yıl süre ile iktisap bedelinin %5i) 1998 yılı gel.dahil 29.07.1998
16 39 75 (Menkul ser.iradı)Dar Mükellef kurumlarda gelir vergisi tevkifat matrahının tespiti
Kurumlar vergisi+ fon payının indirilmesi 01.01.1999
17 40 76 Faiz niteliğindeki menkul sermaye iratlarının reel değerlerinin tespiti 01.01.1999
18 41 80 Gelire giren diğer kazanç ve iratlar 01.01.1999
19 42 81 Vergilendirilmeyecek diğer kazanç ve iratlar 01.01.1999
20 43 82 Diğer kazanç ve iratlarda matrah tespiti 01.01.1999
21 44 85 Gelirin toplanması ve beyan ( 1998 gelirlerine de uygulanmak üzere) 29.07.1998
22 45 86 Beyanname verilmeyen haller ( 1998 gelirlerine de uygulanmak üzere) 29.07.1998
23 46 89 Sigorta primi,teberru ve diğer indirimler ( Karın % 5ini,kal.ön.yer.%10unu geçemez) 01.01.1999
24 47 92 Beyanname verme zamanları :1.2ve 3.aylarda( 01.01.99 dan it.ver.bey.uyg.üzere) 29.07.1998
25 48 94 Vergi tevkifatı (3lü ve karışık bir sistem getirildi) (Kısmen 01.01.1999,kısmen : ) 29.07.1998
(Dar Mükellef, İndirim ve İstisnalar , Temettü Vergilemesi)Ayrıca dernek ve vakıf gelir-
lerinin bir kısmıda stopaj kapsamına alındı.)
26 49 101 Dar mükelleflerce münferit beyanname verilme zamanı ve yeri 01.01.1999
27 50 103 Esas Tarife (Vergi oranları) %15- % 40 01.01.1999
28 51 117 Yıllık beyanla tahakkuk eden vergilerde ödeme (1.2.3 aylar 3 tak.;Mad.92) 01.01.1999
29 52 Mük.120 Geçici vergi ( 3eraylık per.izleyen 2.ayın 15i ,% 15);" Pay as you earn. " 01.01.1999
30 53 Mük.123 Yetki :Maktu had ve tutarlar,Vergi tarifesi hak. 01.01.1999
31 54 Geç.44-54 Eklenen geçici maddeler; Geçiş dönemine ilişkin düzenlemeler;Basit usul,
zirai kazanç ,menkul+g.menkul gelirleri,Yat.in.G.V.,Özel hesap dönemi gecici v. 29.07.1998
Geç.52;01.07.98den 31.12.98 e ücretler için geçerli tarife (% 20 - % 45)
Geç.mad. 54 ; 1998 gelirleri için yıllık bey.verilmeme sınırı 2.5 milyar TL.
Geç.47,48,49 : Mal beyanı , Mali milad ( 30.09.1998)
32 81-C Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler:Verg.alacağı 1/3 yerine 1/5 29.07.1998
82-3 Kısmen 01.01.1999
Kısmen 01.01.2000
4 KURUMLAR VERGİSİ KANUNU
1 55 14 İndirilecek Giderler:Bağiş ve yardımlar Kur.kazancının % 5,Arge harc.KVsi % 20si. 01.01.1999
2 56 22 Özel beyan zamanı :Yalnızca Diğer kazanç ve irat elde edenDar mükellef kurumlar 01.01.1999
3 57 25 Kurumlar vergisi % 30 (Asgari vergi kaldırıldı )
Gecici vergi % 25 (3eraylık per.izleyen 2.ayın 15i ): 1999 yılından başlayarak 01.01.1999
4 58 Geç.Mad.27 İş Ortaklığı : Mük.6.maddedeki ihtiyarilik hakkından yararlanabilme imkanı 29.07.1998
5 81-D Değiştirilen ibareler ve (Kısmen 01.01.2000) Kısmen 29.07.1998
(İstisna ve muafiyetlerdeki ve indirilebilecek giderlerle ilgili değişiklikler…)
82-4 Kaldırılan Hükümler Kısmen 01.01.1999
5 KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU
1 59 13 Araçlar,petrol aramaları ve teşvik belgeli yatırımlarda istisna (Mak.teçhizat alımında) 01.08.1998
2 60 17 Diğer istisnalar:Külçe gümüş,org.san.bölg.,küçük san.sitesi,konut yapı koop. 01.08.1998
3 61 29 İndirimli oranda yapılan satışlara ait indirim,KDV nin iadesi, gider yazılarak telafisi 01.01.1999
4 62 Ek.Mad.13 Stok beyanı KDV ( Demirbaş ve genel veya yük.or.da% 10 , diğerlerinde 1/2 si ) 29.07.1998
Ek.Mad.14 Yat.teşvik belgesi kapsamındaki ithalatda gecici vergi uyg. 01.08.1998
Ek.Mad.15 Bina inşaat ruhsatı : Konut (01.01.1998 den geçerli olarak ) 29.07.1998
Ek.Mad.16 İndirilemeyen.KDV : Ağutos 1998 sonuna kadar matrahın tespitinde gider yazılabilir. 01.01.1999
Ek.Mad.17 İhracat :(Dahilde işleme ve geçici kabul rejimlerinde KDV) 31.12.2008 e kadar geçerli 29.07.1998
5 81-E Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler (İthalatdaKDVnin doğ.olay ) Kısmen 01.08.1998
KDV İadesinde sorumlulukta açıklık geldi.("Zımnen irtibat " ifadesi kaldırıldı) 29.07.1998
82-5 Amortismana tabi s.k.3 yıl 3 tak.ind.(01.01.99 da tümü ind.)kalktı 01.01.1999
6 GİDER VERGİLERİ KANUNU
1 63 29 T.Halk B. vKOBİveEsnaf Koop.ald. Paralar da BSMV muafiyeti 01.08.1998
2 64 33 Bakanlar Kuruluna yetki ( % 1 e kadar indirmeye ) 29.07.1998
7 EMLAK VERGİSİ KANUNU
1 65 8 Bina Vergisinde Nispet : Bina Vergisi oranı binde 2, meskenlerde binde 1 29.07.1998
2 66 11 Bina Vergisinin Tarh veTahakkuku ( Her yıl yeniden değerleme oranında arttırım) 29.07.1998
3 67 18 Arazi vergisinde Nispet : binde 1, arsa vergisi binde 3. 29.07.1998
4 68 21 Arazi Vergisinin tarh ve tahakkuku :Beyanname 29.07.1998
5 69 29 Vergi Değeri :Beyannamedeki değerin her yıl yen.değ.oranında artması 29.07.1998
6 70 32 Beyanname verilmemesi veya düşük beyan (Cezaya İlişkin hük.01.01.1999) 29.07.1998
7 81-M Değiştirilen ibareler(Arazi vergisindeki istisna 250milyon TL.oldu) ve Kısmen 01.01.1999
82-6 Kaldırılan hükümler ( Asgari beyan ) 29.07.1998
8 VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
1 71 7 Beyanname:Yarişma ve çekilişlerde nihai vergilemeye esas olmak üzere tevkifat 01.08.1998
2 72 9 Beyanname verilme müddeti :Tevkif edenlerceTakip eden ayın 20si (Nispet % 20 ) 01.08.1998
3 73 16 Nispetler: (Matrah dilimlerinin yen.değ.oranında her yıl artması )%1-%10 , %10-%30 01.08.1898
4 74 17 Vergiye Mukabil alınacak teminat :%5-15 tevkifat ( Ödeme bey.ver.süresi içinde ) 29.07.1998
5 75 19 Ödeme Zamanı- 3 yıl ve 6 eşit taksitte (eskiden 5 yıl 10eşit taksit idi ), 29.07.1998
6 81-N Değiştirilen İbareler ve Kaldırılan Hükümler 29.07.1998
9 MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU
1 76 9 Taşıt pulunun kaldırılması ,vergi taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yer vergi dai.ödenir. 01.01.1999
2 81-F Değiştirilen ibareler ve Kısmen 01.01.1999
82-7 Kaldırılan Hükümler
10 DAMGA VERGİSİ KANUNU
1 77 14 200 milyar TL. vergi sınırı (ve her yıl yeniden değerleme oranında arttırılır ) 29.07.1998
2 81-H Değiştirilen İbareler
82-8 ve Kaldırılan Hükümler
11 HARÇLAR KANUNU
1 78 Tarife4/1.Bl. Harç Oranlarında yap.değ.(binde 36 binde 10a, binde 18,binde 5 e) 01.08.1998
2 81-I Değiştirilen İbareler (binde 48 binde 10 a.)
82-9 ve Kaldırılan Hükümler (İhracatçı Ruhsatnameleri ve İthalat belge harçları kaldırıldı.)
12 BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU
1 79 Mük.83 Esnaf Muaflığı Belgesi 01.01.1999
2 80 84 Harc tutarı 6-12 milyon.
13 DEĞİŞTİRİLEN İBARELER Madde 81
3505 sayılı Kanun,Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici cihaz
kullanmaları hakkındaki Kanun,1318 s.Finansman K.,4208 s.Kara Paranın
Aklanmasının Önlenmesi Hakkındaki Kanunlarda da değişiklikler yapıldı.
14 DİĞER HÜKÜMLER Kaldırılan Hükümler Madde 82
15 178 ve 190 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 29.07.1998
(Maliye Bak.'nın Teşkilat ve Görevleri Hak./ Genel Kadro be UsulüHk.)
1 83 Ek.Md.8ve9 Gelirler Bölge Müdürü ve Yardımcıları
2 84 Kadrolar hak.
3 85 Ek.Mad.26 Maliye Yüksek Eğitim Merkezi başkanlığı ve maliye memurlarının yetiştirilmesi
86 YÜRÜRLÜK 29.07.1998
GEÇİCİ MADDELER 29.07.1998
Geç.Mad.1 AATUHK ve VUK Cezalarda düzenleme
Geç.Mad.2 1998 yılı Genel Beyan Dönemi 30.09.1998 de sona erer.1998 için asgari beyandan büyük.
Geç.Mad.3 2982 s.k.hük.göre 31.12.1997 ye kadar vrh ist.yar. ( Konut İnş.teş.K.aykırı dav.af )
Geç.Mad.4 Denetmenler
Geç.Mad.5 İstihdam ve sig.primi teşviği
Geç.Mad.6 Finansman Kanunu Geç.Madç.2/1-10 yıl 15 e çıkıyor.
Geç.Mad.7 GVK.Mad.18:Serbest Meslek istisnası ( Telif kazançları istisn. 7milyar TL.lık sınır)
87 YÜRÜTME : Bu Kanun Hükümlerini Bakanlar Kurulu Yürütür. 29.07.1998
YARARLANILAN KAYNAKLAR :
1.ARC Eğitim ve Yaklaşım Yayıncılık İşbirliği ile 31.07.1998-01.08.1998 tarihlerinde İstanbul Hilton’ da düzenlenen VERGİ YASALARINDAKİ SON DÜZENLEMELER VE ANALİZİ PANELİ nde tutulan notlar.(Konuşmacılar :Mustafa Özyürek, Akif Hamzaçebi,Başkanlar ; Masum Türker,Nuri Değer,Panalistler: Şükrü Kızılot, A.Feridun Güngör,Osman Arıoğlu,Bumin Doğrusöz,Veysi Seviğ )
2. Ayni Panelde dağıtılan A.Feridun Güngör ile Şükrü Kızılot ve Semineri Düzenleyen Şirketlerce hazırlanmış 700 sayfalık Panel Dökümanları
3.29.07.1998 tarih ve Mükerrer 23417 no.lu Resmi Gazete yayınlanan 4369 no.lu Kanun
4.Yeni Yüzyıl,Dünya ve Sabah Gazertelerinin Konu ile ilgili çeşitli haberleri
5.Yeni Vergi Yasası (Yeni Asır Gazetesinde 7 günlük yazı dizisi : 27.07.1998- 02.08.1998)Hazırlayan : Dr.Nail Özyoldaş
6. TBMM de kabul Edilen Vergi Reform Kanunu ile Vergi Kanunlarında yapılan değişikliklerin Özeti (10 sayfalık Duyuru) A+B Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 27.07.1998.
Mali İşler Koordinatörü
Yeni Asır Gazetesi İzmir
Bağımlı SMMM
Tarih : 20.08.1998
I – GİRİŞ:
31.07.1998 ve 01.08.1998 tarihlerinde İstanbul’da A.R.C. Eğitim ve Yaklaşım Yayıncılık İşbirliği ile İstanbul Hilton Otelinde düzenlenen VERGİ YASALARINDAKİ SON DÜZENLEMELER VE ANALİZİ PANELİ ne katılma fırsatım oldu.Uzun süredir gündemimizde olmasına,yazılı ve sözel basında da yakın ilgi ile takip etmeme rağmen ,gözden kaçırdığım, farkına henüz varamadığım birçok husus ve ayrıntıyı öğrenme ve/veya bazılarını pekiştirme imkanını bulmuş oldum.Gerçekten günlük çalışma ve özel yaşamımızın dışında bir mekan ve atmosferde alınan bu çeşit bilgileri insan konuyu; daha çok konsantre olarak,daha iyi öğrenip kavrayabiliyor.
Bu Panelde aldığım bilgiyi, gerek tuttuğum notlardan, gerek dağıtılan dökümanlardan ve diğer kaynaklardan mümkün olabildiğince özetleyerek, tüm mali işler personeli ve diğer meslekdaşlarımla paylaşmayı kendime görev edindim.
Bu Panel den özümsüyebildiklerimi , çalışma hayatının gerektirdiği yoğun günlük işlerden fırsat bulabildiğim zamanlarda uğraşarak ancak tamamlayabildiğim , ekteki çalışma ile sizlere aktarabiliyorsam daha da mutlu olacağım.
II – GENEL BİLGİLER:
4369 sayılı Vergi Reformu kanunu 7 – 8 aydır kamuoyunun ve TBMM’nin gündeminde bulunmakta iken nihayet 29.07.1998 tarihli mükerrer baskılı resmi gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir
- Uzun zamandır gündemde olmasına rağmen yeterli ölçüde tartışıldığını söylemek pekde mümkün değildir.Mevcut tartışmaların etkisi ise ilgili kesimlerin etkinlik ve güçleri ile orantılı olmuştur.Tasarı aşamasında farklı bir yöntemle çalışılmış.Odalar,Borsalar Birlikleri temsilcilerinden oluşan 15 kişilik kurulca hazırlanmış, muhalefet şerhleri mümkün olduğunca dikkate alınmış, TURMOB,TİSK,DİSK,TESK ,Sanayi Odaları, Üniversiteler,Danıştay temsilcilerinin görüşleri alınmıştır.
- Genişliği ile olduğu kadar kapsamı ve içeriği itibariyle de Vergi Tarihimizin en köklü düzenlemelerinden bir tanesidir. Toplam 87 maddeden oluşan Kanunun yalnız iki maddesindeki ( 81.ve 82. ) değişiklikler diğer tüm maddelerinden fazladır. 87 ana madde bir okadar da bent ve gecici maddeden oluşan ve uzun bir maraton dan sonra kanunlaşan tasarının özellikle yürürlük maddeleri çok karışmıştır. Bazı maddeler yayımında (yani 29.07.1998 de ) ,bazı maddeler 01.08.1998 de yürürlüğe girerken; ana vegi Kanunlarında Kurumlar, Gelir ve kısmen Vergi Usul Kanunları na ilişkin hükümler 01.01.1999 tarihinde yürülüğe girmektedir. Konunun uzmanı olmayanın işin içinden çıkması imkansızdır denilebilir.Uzmanlar bile maddeler arasında bağlantı kurmakta zorlanmaktadırlar.
- Vergi Reform Kanununun en büyük eksikliği Maliye Bakanlığı personeline tasarıda ödenmesi öngörülen tazminat ların Mecliste kabul edilmemiş olmasıdır.
- Bir yandan tasarı / kanun hazırlıklarında katılımcılık ve demokrasi taraftarı olunduğu iddia edilmekle birlikte , bilahare bu görüşlere itibar edilmeyerek TURMOB önerilerine de tasarıda yer verilmedi. Bir tek şey o da 3 aylık geçici vergide yanılma payının % 20 olması önerilmişken , % 10 luk da olsa bir yanılma payı kabul edildi.Ancak yinede bu vergi tasarısı ve kamuoyundaki tartışmalarla Türkiye vergiyi, yükümlülülüklerini hatırladı.Bu dahi bu Tasarı ve Kanunun en büyük katkılarından biridir.
- Bu kanun gerekçesinde yazılan açıklık ve sadelik sağlama amacının aksine , yaptığı atıflar ve neredeyse asıl maddeleri kadar geçici maddeleri ile içinden çıkılmaz bir hale gelen vergi mevzuatımız için bir iyileştirme getirmemiştir. Bu çeşit bir amacı sağlamanın tek yolu sakin bir ortamda tüm vergi kanunlarının, sil baştan yeniden kaleme alınarak yazılmasıdır.Maliye Bakanımız Sayın Temizel ‘ de bu durumu şu sözlerle ifade ediyor : ‘’Türkiye uygulanmayan Kanunlar çöplüğü gibi…. 100 bin sayfalık Vergi mevzuatının tümü basit ve sade bir şekilde 8-10 bin sayfaya indirilmek üzere yeniden yazılacak …’’..
- Bu kanunun diğer bir eksik yönü de enflasyon muhasebesini dikkate almamasıdır. Enflasyonun 3 yıl arka arkaya kümülatifte % 100ü aşması uluslararası standartlara göre enflasyon muhasebesi uygulanmasını gerektirmektedir.Halbuki bizim mevzuatımızda bu konu 15-16 ayrı müessese olarak ve bölük pörçük düzenlenmeye çalışılmıştır. Bu da Kanunun önemli bir teknik eksikliğini oluşturmaktadır.
- Bu kanunun bir sosyal amaç / boyutu yoktur. Örneğin ücretler için ayrı bir gelir vergisi tarifesi öngörülmemiştir.Eğitim ve Sağlık harcamalarının gelir vergisi matrahından düşülmesi veya asgari ücretin vergi dışı bırakılması gibi bir sosyal destekde taşımamaktadır .
- Finans kesimini geniş ölçüde vergilendirmektedir.Bu hususda geçiş dönemi olmaması veya çok kısa olmasıda kanunun başka bir kötü yanıdır.VUK 279.Madde uygulaması sonucu Küçük bankalar ya birleşecek ya da batacaktır.Bankalar arası mevduata stopaj vergi uygulanması neticesinde faizler 10-20 puan arttı bile.Tüm bu sonuçlar ani frene basmanın getirdiği zorluklardır.
- Bütün bunlara rağmen ,maliye yetkilileri ve mali işler sorumlularına ,yani masanın her iki tarafında bulunan tatbikatçılara düşen görev : bu kanunun maddelerinin doğru bir şekilde uygulanmasında yardımcı olmaktır.Çünkü bu kanun bütünü itibariyle değerlendirildiğinde olumlu görünmekte ve vergi sistemimizin bir çok sorununun çözümü için umutlu olmamızı sağlamaktadır. Aksi halde iyiniyetli insanlar mağdur oldukça devlete karşı olan güvende sarsılmaktadır.
Bu kanunun 4 temel amacı bulunmaktadır ;
1) Vergi tabanının genişletilmesi, yaygınlaştırılması,
2) Kayıtdışı ekonominin kayda alınması, vergi dışı kazançların vergilendirilmesi
Bu iki amaca yönelik olarak Gelir kavramının tanımının değiştirilmesi ve genişletilmesini, vergi oranlarının düşürülmesini sayabiliriz.
3) Karışık Sistemin basit ve açık hale getirilmesi,anlaşılabilir ve uygulanabilir olması,
4) Toplam vergi gelirlerinde artışın sağlanması.Vergi gelirlerinde azalma olmaksızın , vergi ödeme potansiyelini arttırmak,varolan mükelleflerin yüklerini azaltmak.Verginin gerçek matrahlar üzerinden alınmasını sağlamak.
III – VERGİ REFORM KANUNU NELER GETİRİYOR;
İskelet ortaya çıkmış ancak şimdi buna et giydirmek ,yani çok farklı yorumlara izin veren düzenlemeleri Tebliğlerle uygulamacılara açıklamak gerekmektedir.Maliye Bakanlığı bu günlerde hemen yürürlüğe giren hükümlerden başlayarak bir tebliğ bombardımanı yapacaktır.Önümüzdeki bir kaç yılda tebliğ ,tartışma ve içtihadların birleşmesi ile bu Kanunun uygulamaları oturacaktır.Bu nedenle konu ile ilgili herkesin bu kanunun neler getirdiğini çok iyi öğrenmesi, anlaması gerekmektedir.Bu amaca hizmet edebilmek ümidiyle bu yazı bir başlangıçtır.
Yapılan değişiklikler ,bu bölümde Kanun adları,madde numaraları ve sıraları dikkate alınmadan aşağıda kısaca izah edilmektedir:
- Götürü usul kaldırılarak, basit usule geçildi. ( 2. Sınıf tüccarların tutmak zorunda olduğu işletme defteri usulüne benzeyen ) Basit usulde vergilendirilen ticari kazançlar için de yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi zorunludur.Mükellefler ,gelirlerini ve giderlerini bir dosyada toplayıp gelir gider farkını beyan edecekler, defter tutmayacaklardır.Bunların kayıtları bağlı oldukları odaların oluşturacağı muhasebe büroları tarafından tutulacaktır.Her 3 ayda bir KDV beyannamesi verecekler.1999 yılında vergi ödenmeyecek.1999 yılı kazançları bu usule göre 2000 yılında vergilendirilecek.Bu usule tabi olanlar geçici vergi ödemeyecekler.Ayrıca küçük esnaf gibi küçük çiftçinin vergilendirme rejimi de değiştirilmiştir.
- Göçmen ve mülteci muaflığı kaldırılmıştır.
- Gelirin tanımı ve kapsamı değiştirilmekte ve genişletilmektedir.Bilinen gelir çeşitlerine girmeyen her çeşit gelir diğer kazanç ve irat olarak tanımlanmakta ve bu çeşit iratların toplamı bir yılda 3,5 milyar TL. yı aşarsa beyan edilmesi mecburiyeti getirilmektedir.5 yıldan önce satılan gayrimenkul, bir yıldan önce satılan menkul kıymetler değer artışları vergi kapsamına alınmaktadır.2008 yılına kadar bu çeşit değer artış kazançlarına istisna getirilmişken, bu yıldan sonra tam kapsama girecektir.Değer artışları TEFE ,ile enflasyondan arındırılacaktır.İktisap bedeli,elden çıkarılan mal ve hakların,elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere, DİE tarafından belirlenen TEFE deki artış oranında arttırılabilecektir.Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasında ,değer artış kazancı , yeniden değerleme oranının devlet tahvili ve hazine bonosu ihalelerinde oluşan birleşik ortalama faiz oranında bölünmesi suretiyle bulunan indirim oranı ile hesaplanan kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı ile vergiye tabi olacaktır.Niteliği itibariyle değer artış kazancı veya arizi kazanç olmayan diğer kazanç ve iratların , esas itibariyle gelirlerin harcama veya tasarruf olarak ortaya çıktığında vergilendirileceği anlaşılmaktadır.Harcandığı veya tasarruf edildiği tespit edilen tutarlar safi irat olarak kabul edilecek ve tespit edildiği yıldan bir önceki yılın geliri sayılarak vergilendirilecektir.Ancak 2003 yılı sonuna kadar ortaya çıkarılan bu çeşit ilave beyan edilmemiş matrahlara vergi zıyaı cezası ve usulsüzlük cezası uygulanmayacaktır.Sadece vergi ve gecikme faizi ödenecektir.
- Yabancı Sermayeye kur farkı avantajı tanınması:Yabancı şirketlerin döviz cinsinden getirdikleri sermayelerinin sarf edildikleri tarihe kadar meydana gelen müspet kur farkları pasifte özel bir hesapta gösterilerek dönem kazancına dahil edilmeyecektir.Menfi kur farkları ise , aktifde özel bir karşılık hesabında tutulur ve gelecek yıllarda müspet kur farkları ile kapatılamayan tutarlar işi bırakma halinde zarar sayılır.
- Mükellef alacaklarına faiz ödenmesi :Usul Kanunu’na vergi idaresinin haksız veya yersiz aldığı vergiyi tecil faizi ile iade etmesi esası getirildi ki bu uygulama hiç şüphesiz vergi dairelerinin işlerine sürat getirecektir.
- Stok affı (Mal ve demirbaşlarda ) :Kayıt dışı stokların veya faturasız satışların kanunda sayılan şartlarla,29.09.1998 ve 30.10.1998 tarihine kadar affı söz konusudur. Ancak gerek stok affı, gerekse aşağıda açıklanan servet blokajı konuları geniş olarak uygulama tebliğlerine ihtiyaç göstermektedir.Bu müesseseler bu kanunun açıkca gelir arttırıcı tek kaynağıdır.Maliye Bakanlığı stok affından 500 trilyon T.L. gelir beklemektedir.
- Mali Milad ve servet blokajı :29.07.1998 tarihi itibariyle sahip olunan ve mevcudiyeti Devlet tarafından veya Devlet güvencesinde tutulan kayıt ve ve diğer kanaat getirici vesikalar (banka ,banker, aracı kurumlar ve benzeri mali kurumlar, posta idaresi, noterler ile tapu,trafik gibi kamu kurumlarının kayıt ve belgeleri ile Vergi Usul Kanunu’nda sayılan belgeler ) ile ispat edilen para, alacak ile altın ,döviz ve diğer mallardan karşılanan mal edinimleri ve harcamalarından hareketle tarhiyat yapılmayacaktır.Bu unsurlar tasarruf ve harcamalardan hareketle vergi incelemesinde delil olarak kullanılmayacaktır.Yurt dışında düzenlenen belgelerin kanaat verici vesika sayılp, sayılmayacağı açık değildir.Kayıtlarda yer almayan veya yukarıda sayılan vesikalarla kanıtlanamayan nakit para , mevduat sertifikası, döviz ve benzeri kıymetlerin , 30.09.1998 tarihinde asgari bir gün süreyle Türkiye’ de kurulu mevduat kabulüne yetkili bankaların ,Türkiye’ deki şubelerinde bulundurulduklarının tevsiki şartı ile ,bu kıymetlerden karşılanan mal edinimi ve harcamalar hakkında da vergi incelemesi ve Gelir Vergisi tarhiyatı yapılmayacaktır.
- Ücretlerin Gelir vergisi oranlarında düşme Her bir puanlık indirim ücretlilerden kesilen yaklaşık 100 trilyon T.L. lik gelirden vazgeçme yi gerektirmiştir. Aslında kamu kesimindeki çeşitli adlar altında ödenen ücretlerin ancak % 20 – 35 ‘ i vergiye tabi ücretlerden oluşuyor. Bu nedenle bu kesimde vergi oranlarının % 5 düşürülmesinin net ücretlere yansıması ancak % 1- 1,5 olacaktır. İşçilerde ise net ücreti arttıracak veya işveren üzerindeki yükü azaltacaktır. Geçici maddelere göre 1998 yılı ile ilgili ücret geliri vergi tarifesi 01.07.1998 den başlayarak %25-50 yerine % 20 -%45e düşmüştür.Ücret haricindeki diğer gelirlerin vergi oranlarında herhangi bir indirim söz konusu değildir.
- Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerden bu gelirleri bir yılda 2,5 milyar TL.yı aşanlar beyanname vereceklerdir.Bu durumda 1998 yılı için beyanname verenlerin önceden tanınmış indirimli vergi ödeme hakları otomatikman geri alınmaktadır.
- Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’ de bulunan Sigorta Şirketlerinin ,şirkete en az 10 senedir prim ödemiş sigortalılarına ödeyeceği emekli,maluliyet dul ve yetim aylıkları ile sigortalıların iade olunan mevduatı ve toptan yapılan ödemeleri gelir vergisinden istisna tutulmuştur..Ancak bu ödemeler, en yüksek devlet memuruna( Başbakanlık Müsteşarı) ödenen en yüksek ödeme tutarını aşar ise aşan kısım ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.
- Tüm mükellefler için 01.01.1999 dan başlayarak Gelir Vergisi Oranları %15 - % 40 a düşürülmektedir.
- Fransız sisteminden esinlenerek Vergi Mevzuatımıza girmiş olan Hayat standartı 1998 gelirleri için geçerli ise de 1999 yılına ilişkin gelirlerin beyanından başlayarak kaldırılmıştır.
- Varsayımsal uygulamaların kaldırılması prensibine uygun olarak ,Aylık Geçici vergi kaldırılmış, böylece kazanılmamış gelirin vergilendirilmesi önlenmek istenmiştir. 01.01.1999 dan itibaren gerek gelir ,gerekse kurumlar vergisi mükellefleri bir önceki yılın beyan edilen gelirinin %50-70 oranını değil, cari , içinde bulunulan yılın 3 er aylık dönemler halinde kazancı üzerinden geçici ( peşin ) vergi ödeyeceklerdir. Beyanname verme ve ödeme zamanı 3 aylık dönemi takip eden ikinci ayın 15inci günüdür.(Yani gerekli mali tablo ve bayannameleri hazırlamak için mükelleflere 45 günlük süre taınmış olmaktadır).Gelir vergisinde geçici vergi oranı % 15 , Kurumlar vergisinde ise % 25 dir. Her 3 aylık dönemde mükelleflere tanınan (herhangi bir tarhiyat yapılmayacak ) hata payı oranı % 10 dur.Bu durum ise sağlam hesap tutan şirket,kurumlarda kurumlar geçici vergi oranının % 22,5 a düşmesi anlamına da gelebilir. Geçici vergi matrahının belirlenmesinde Vergi Usul Kanununun değerlemeye ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Bu uygulamaların muhasebeci ve mali müşavirlere büyük bir yük getirdiği de şüphesizdir.Firma ve kuruluşlar artık daha kaliteli ve mesleğinde yetişmiş elaman çalıştırmak zorundadırlar.Aslında 3 ayda bir borsada senetleri işlem gören şirketler zaten bu sistemi uyguluyorlar.Bir başka bakış açısından ise teknolojik imkanlar gözönünde tutulursa abartıldığı kadar büyük bir külfet getirmeyeceği , diğer yandan sıhhatli olmayan kayıtları azaltabileceği ve hatta muhasebe disiplinin ve uygulamalarının gelişimine olumlu katkıda bulunacağı dahi söylenebilir.
- Kambiyo senetleri, günlük kasa ve perakende satış hasılat defterleri kaldırıldı.
- 10 milyon TL.lık per.satış fişi yerine fatura kesme zorunluluğu 15 milyon TL.ye çıkarıldı.
- Amortismana tabi tutulması zorunlu olan Demirbaş değeri 5 milyon TL.den 50milyon T.L.na çıkartıldı. Ayrıca hersene yeniden değerleme artışı oranında otomatik endekse bağlandı.
- Serbest Meslek kazançlarında binek oto giderlerinin tamamı gider olarak kabul edildi(amortismanlar dahil ).Ticari kazançda da işle ilgili kullanılan binek otolarının masraflarının yarısının yerine tamamı amortismanlar dahil gider yazılacak.
- Kira gelirlerinde konutların kiraya verilmesinde ki istisna tutarı 1998 yılı kazançları için 240 milyon TL.ye çıkarıldı , İşyeri olarak kiraya verilen ve stopaj gelir vergisi+fonu kiracı tarafından muhtasar beyanname ile sorumlu sıfatıyla bidirilen ve bir yıl içindeki toplam tutarı 2,5 milyarı geçmeyen kira geliri yıllık beyanname ile bildirilmeyecektir.
- Gelirlerin toplanması sınırlandırılmış ve İhtiyari Toplama kaldırılmıştır.Eğer bir kişi arizi serbest meslek kazancı,menkul sermaye iradı ve gayrimenkul sermaye iradı elde ederse ve her bir gelir unsuru itibariyle Kanunda 1998 yılı kazançları için öngörülen 2,5 milyar lirayı aşmazsa yıllık beyanname verilmeyecektir.Bu tutar 1999 ve müteakkip yıllarda gelir vergisi tarifesinin birinci ve ikinci dilimleri toplamının yarısı olarak hesaplanacaktır.Gelir unsurlarından herhangi birinde bu sınır aşılırsa ,ihtiyari toplama hakkı kaldırıldığından ,tüm gelirlerin beyan edilmesi gerekmektedir.
- Aile reisi beyanı kaldırılmıştır.Yani eş ve çocukların gelirleri varsa, ayrıca beyanname vereceklerdir. Aslında bu konu yine kamuoyunun ve özellikle kadınların baskısının bir zaferidir.
- Beyanname verme ve Vergi Ödeme süreleri değiştirilmiştir:01.01.1999 tarihinden itibaren verilecek bayannameler uygunlanmak üzere;Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olanlar izleyen yılın Ocak ayı içinde bayanname verecek ve tahakkuk eden vergiyi Ocak,Nisan ve Temmuz aylarında 3 taksitte ödeyecektir.Basit usulde kiler Şubat ayında beyanname verip,ödemeyi Şubat,Mayıs ve Ağustos aylarında yapacaklardır. Diğer haller de beyanname Mart ayında verilip ödeme Mart, Haziran ve Eylülde yapılacaktır.
- Bağış ve yardımlarda azami sınır o yılki karın % 5 i( Kalkınmada öncelikli yörelerde % 10 ) ile çizilmiştir. Eğitim kurumlarına ve cami inşaatlarına yapılacak yardımda kaldırılmıştır.
- İş Ortaklığı müessesesi ne istenirse adi ortaklık olarak devam etme serbestisi getirildi.
- Döviz cinsinden olan senede bağlı alacak ve borçların yıl sonunda değerleme esasları tespit edildi.Bunlar reeskonta tabi tutulabilecekler.Senette faizin yazılı olmaması halinde LİBOR esas alınacak.
- Özel Maliyet Bedelleri nin yeniden değerlenmesine imkan tanındı.Bu arada üzerinde çok durulan bir konu olan ve tasarıda yer alan binaların yeniden değerlenen bedel üzerinden amortisnmanlarının hesaplanması konusu kanunda yer almadı.
- Faizler , menkul sermaye iratlarına stopaj esası getirildi.Bunlar (enflasyondan arındırıldıktan sonra kalan tutarı) 2,5 milyar TL.yı geçerse (izleyen yıllarda bu tutar yeniden değerleme oranına endeksleniyor) yıllık beyannamelere dahil edilmeleri mecburiyeti geldi.Bankalar tarafından elde edilen mevduat faizleri ile repo gelirleri stopaj kapsamına alınmıştır.Diğer yandan işletme ile ilgili faiz gelirlerine eskiden olduğu gibi enflasyondan arındırma uygulanmayacaktır.
- Limited Şirket Ortakları kamu borçlarının ödenmesinde sermaye hisseleri oranında sınırsız olarak sorumlu tutuldular. Bu durum muhtemeldir ki Anonim Şirkete dönüşümleri hızlandıracakyır.
- Futbolcular 01.01.1999 tarihinden itibaren gelir vergisi muafiyetleri kaldırılarak kapsama alındılar.Bu konu da aslında kamuoyu baskısına güzel bir örnek teşgil edebilir.
- Gayrimenkul alım ve satımında ödenen Harçlar heriki taraf; satıcı ve alıcı için binde 48 den binde 10 a düşürüldü.Tescil harcıda binde 36 dan binde 10 a indi.
- Amortismana tabi sabit kıymetlerin iktisabında ödenen KDV 3 yılda ve 3 eşit taksitte indirilebilirken, 01.01.1999 dan başlamak üzere bir yılda ve tek seferde indirimi kabul edildi.Ocak 1999 beyannamesinde mükellefler eskiden aldıkları sabit varlıkların sonraki yıllara devretmiş KDV lerinin tamamını bir seferde indirerek eskinin de temizliğini yapabilecekler.
- Mükelleflerin kendi imal ve inşaa ettikleri sabit varlıklara ilişkin KDV artık hesaplanmayacaktır.
- Telif kazançları toplamı 01.01.1999 dan itibaren yılda 7 milyar TL. yı geçerse yıllık beyanname verilecektir. Gerçekte yapılan stopajlar sonucu brüt gelirden zaten % 26 ödenen bu çeşit kazançlar için bu uygulamanın gereksiz olduğu ve bir siyasi baskı unsuru olarak kullanılabileceği hatırda tutulmalıdır
- Kurumlar Vergisi oranları da düşürülmüş ve (kurum vergi yapısı ) toplam vergi yükünün hesaplama sistemi değiştirilmiştir..Ancak Kanunun yasalaşması bu yıla yetişmediğinden uygulanması bir yıl ertelenerek 1999 yılı gelirlerine uygulanacaktır. Asgari % 20 vergi hesabı kaldırılmıştır.Kur.Ver. oranı 01.01.1999 dan başlayarak % 25 den % 30 a çıkarılmış, ancak istisnalar haricinde eskiden uygulanan % 20 gelir vergisi stopajı dağıtılmayan Kurum kazançlarından kaldırılmıştır. Bakanlar Kurulunca % 10 civarında tespit edileceği tahmin edilen bu temettü stopajı sadece dağıtım halinde ve dağıtılan kurum kazancı üzerinden olacaktır.Stopaj matrahına dağıtılan karın kurumlar vergisinden istisna ( örneğin serbest bölge kurum kazancı veya iştirak istisnası…) kurum kazancına isabet eden kısmı dahil edilmeyecek, bu kısım matrahdan düşülecektir.Karın sermayeye ilavesi kar dağıtımı sayılmamakta ve vergiye tabi olmamaktadır. Böylece şirketlerin özsermayelerine yönelerek güçlenmeleri düşünülmüş olsa gerektir.Stopaj matrahından ödenen Kurumlar Vergisisnin yanında fon payı da düşülecektir.Tabii Kanunen Kabul edilmeyen gierlerinde – dağıtımına imkan olmadığına göre – düşülmesi gerekir.Diğer yandan dağıtılsın, dağıtılmasın Kurumlar Vergisine tabi kurumların , iştirak kazançları istisnasından yararlanan kazançları hariç ,Kurumlar vergisinden müstesna kazançları stopaja tabidir ki bu çeşit bir stopaj bir şekilde kaldırılmış bulunan asgari Kurumlar Vergisini ikame etmektedir.
- Kurumlardan menkul sermaye iradı elde edenlerin kar payları için hesaplanan vergi alacağının oranı , 01.01.2000 den geçerli olmak üzere 1/3en 1/5 e düşürülmüştür .
- Turizm istisnası,yatırım fonlarına katılım belgeleri ve yatırım ortaklıkları hisse senedi kar payları ve diğer birçok istisna kaldırılmıştır.
- İştirak kazançları istisnası devam etmektedir.
- Yurtdışı inşaat, montaj ve onarım işleri istisnası ise 31.12.1998 tarihinde sona erecekken 5 yl daha 2003 yılı sonuna kadar uzatıldı.
- Dar mükellef kurumların Vergilendirilmesinde herhangi bir değişiklik olmamıştır. Ancak stopaj matrahının hesabında Kurumlar Vergisnin yanında fon payının da düşülmesi esası benimsenmiştir.
- Kurumlar vergisinden muaf olmak isteyen kooperatiflerin üst birliğe üye olmaları şartı getirildi. Dernek ve vakıfların işletmelerinin muafiyeti ise kaldırıldı.
- Yeminli Mali Müşavirlere vergi incelemeleri sırasında mükellef hesaplarını tetkik yetkisi getirilmiştir.Sahte Belge kullandığı tespit edilen kişileri TURMOB ‘ a bildirecekler ve burada özel bir arşiv tutulacaktır.
- Yatırım İndirimi mevzuatında da esaslı değişiklikler yapılmış ve yatırım teşvik belgesi sahiplerinin , harcama esasından vazgeçilerek ilerki yıllarda harcanabilecek yatırım tutarını peşin olarak o yılın, dönemin vergisinden indirilmesine izin verilmiştir. Bu suretle ,işletmelere yatırım öncesinde vazgeçilen vergi yolu ile finansman sağlanmaktadır.Asgari yatırım tutarları ticari ve sanayi yatırımlarında 50 , zirai yatırımlarda ise 10 milyar TL.olarak belirlenmiştir.Yatırım indirimi oranı % 30 dan % 40 (Organize sanayi bölgeleri ile kalkınmada öncelikli yörelerde % 100 )a yükseltilmiştir.Ayrıca Bakanlar Kuruluna bu oranı % 100 e , 250 milyon doları aşan sınai yatırımlar için ise %200 e kadar arttırabilme yetkisi verilmiştir.
- Buna karşılık zaten uygulamada pek tutulmamış olan Finansman Fonu müessesesi kaldırılmıştır.
- Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki Sabit kıymetlerin yurt içi alımında veya ithalinde KDV ertelemesi veya prim ödenmesi kaldırılmış, bu çeşit alımlar 01.08.1998 den itibaren KDV den istisna edilmiştir.
- Amme Alacaklarının Tahsilinde mükellefin ödemesinin gecikme faizi/zammı ile borç aslının orantı dahilinde dağıtılması esası getirilmiştir.
- Emlak Vergisi Genel beyan dönemi 30.09.1998 tarihi olarak belirlendi.Gelir vergisindeki hükümler emlak vergisi değerini arttırmaya zorluyor.Her yıl beyanlar yeniden değerleme oranında arttırılır.
- Motorlu Kara Taşıtları Vergisinde cama yapıştırılan taşıt pulu uygulaması kaldırıldı.
- Belediye Gelirleri Kanunun da yapılan değişiklikle esnaf muaflığı belgesini almak için esnafın belediyeye harç ödeyerek müracaatı esası getirildi.
- Ağustos 1998 sonuna kadar İndirilemeyen KDV nin Geçici 16.maddeye göre gider yazılması imkanı getirilmiştir.Ancak bu 1999 yılında gider yazılma şeklinde olacaktır.
- Envanter ( stok ) affı ile ilgili KDV oranı % 10 dur.
- Külçe Gümüş teslimleri KDV den muaf tutulmuştur
- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunun da da köklü değişiklikler yapıldı.Bir taraftan vergi yükü (oranları ) azaltılırken, finansman zorluğu ile Devlet lehine hareket edildi. Vergi 5 yılda ve 10 eşit taksitde ödenirken, 3 yıl ve 6 eşit takside düşürüldü.İkramiye ve çekilişlerde sorumlu sıfatı ile bir haftada ve beyanname verme süresinde ödenmek üzere % 20 stopaj vergi getirildi. Ayni mal dağıtımında fatura değeri+masraflar verginin matrahını oluşturacak.
- Kayıtdışı istihdamın ortadan kaldırılması amacıyla 01.01.1998 den itibaret faaliyetde olan işletmeler, Nisan 1998 sonu itibariyle vermiş olduğu 4 aylık sigorta bildirgesine ilave olarak 31.12.1998 tarihine kadar işe aldığı ilave ve sendikaya kayıt olmuş işçiler in sigorta işveren iştiraklerinin yarısı bir yıl Devlet çe ödenecek ve 36 ay süre ile muhtasar beyanname parasını 2 yıl erteleme ile ödeyeceklerdir.
- Hapis cezaları :Daha önce uygulanan hapis cezalarının bir kısmı bütünüyle kaldırılmış,bir bölümüde azaltılarak paraya çevrilme olanağı sağlanmıştır.Özellikle muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma fiiline ‘’paraya çevrilebilme ‘’ olanağının sağlanması dikkati çekmektedir.Yine bu olayda ‘’ bilerek ‘’ sözcüğüne yer verilmemesi, yeni yasanın yumuşak karnı olarak göze çarpmaktadır.
IV- VERGI REFORM KANUNU TABLOSU
Bu yasanın değiştirdiği 15 adet kanunu sıra no.su ile ,her kanunda yapılan değişiklikleri kendi içinde sıra no.su ile , bu kanunun madde no.ları ile değişen kanunun ilgili madde no.larını .yapılan değişikliğe ilişkin kısa izahat ve madde başlığını , ve her bir maddenin yürürlüğe giriş tarihini gösteren tablo da ekte tetkiklerinize sunulmuştur .Bu tablo okuyucularımıza kendi bilgisayarlarında veya alacakları notlarla , ilgili tebliğ ve kesinleşen görüşleri de ilave ederek Kanunun genel olarak kavranmasında ve takibinde yardımcı olmak amacı ile hazırlanmıştır.
29.07.1998 tarihli mükerrer Resmi Gazete de yayımlanan 4369 sayılı
Vergi Kanunlarında yapılan Değişiklikler hakkındaki Kanun
Sıra Sıra 4369
s.k.. İlgili K.. Kısa İzahat veya Yürürlüğe
No: No: Mad
de Mad
de Madde Başlığı Giriş
1 VERGİ USUL KANUNU
1 1 5 Vergi Mahremiyeti İstisnası 29.07.1998
2 2 112 Mükellef alacaklarına tecil faizi 01.01.1999
3 3 160 İşi bırakma bildiriminde bulunulmayan haller 29.07.1998
4 4 256 Defter ve belgelerle diğer kayıtların ibraz mecburiyeti ( YMMe de yetki ver.) 29.07.1998
5 5 257 Maliye Bakanlığı'nın vergilendirme , bilgi toplama ve belge düzenini sağla-
ma hakkındaki düzenlemeleri yapma yetkisinin arttırılması 29.07.1998
6 6 279 Menkul kıymetlerin değerlemesi 31.12.1998
7 7 280 Yabancı para cinsinden senede bağlı alacak ve borçların,
ve getirilen sermayenin (Yap-İşlet-Devret Modeli) değerlemesi 29.07.1998
8 8 313 Yap-İşlet-Devret Modelinde amortisman uygulaması 29.07.1998
9 9 339 Tekerrür halinde kesilen vergi cezalarının arttırımı (V.Ziyaaı %50,Usulz.%25) 01.01.1999
10 10 340 Suçlarda birleşme 01.01.1999
11 11 344 Vergi Ziyaı Suçu ve Cezası (1 veya 3 katı,g.faizinin 1/2 si ) 01.01.1999
12 12 353 Belge basımı ile ilgiliMatbaa işletmecileri,(75milyon T.L.özel usulz.) 01.01.1999
Vergi kimlik no.su kullanma zorunda olanlar (75milyon T.L.özel usulz.) 29.07.1998
Özel görevli uyarısına rağmen durm.Araç sahipleri(75milyon T.L.özel usulz.) 01.01.1999
13 13 Mük.355 Bilgi verme zorunluluğu, defter ve belge ibrazına ilişkin
hususlara uymayanlara uygulanacak cezaların güncelleştirilmesi 29.07.1998
14 14 359 Hürriyeti Bağlayıcı ceza ile cezalandırılacak suçlar ve cezaları(Kaçakçılık) 01.01.1999
15 15 360 Suça,iştirak,teşvik ve yardım 01.01.1999
16 16 368 Vergi ziyaı cezasının da vergi aslı gibi gecikme faizine tabi tutulması 01.01.2003
17 17 376 Vergi ziyaı ,usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirme(1/2 ve 1/3) 01.01.1999
18 18 Ek1,Ek5,Ek 6,Ek11 : Uzlaşma kapsamına giren cezalar(31.12.98 tar.sonr.verg.dönemi) 01.01.1999
19 19 414 Yazar kasa fişi düzenleme sınırı 15 milyon,amortismana tabi s.kıymetlerde
aktifleştirme için ihtiyarilik şartı sınırı 50milyon(31.12.1998e kadar ,yeniden
değerleme oranına endeksleme );Maktu ve Nispi hadler in güncelleştirilmesi 29.07.1998
20 20 Geçici19-20 İşletme hesabı defteri(31.12.2000ekad.),menkul kıym.değerlemesi(alış bedeli) 29.07.1998
Geçici21-22 Vergi ceza uygulaması(lehe olan hükümler,vergi ziyaaı cezasına atıf ) 01.01.1999
21 81-A Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler ( 3 defterin tutulma zorunluluğu kaldırıldı.)
82-1 Özel maliyet bedelleri yeniden değerlenecek(1999 ve daha sonra ) Kısmen: 01.01.1999
Mük.Md.298 Aktifleştirilen işletme dönemi kredi faizleri yeniden değerlenmez Kısmen: 29.07.1998
2 AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN
1 21 35 Limited şirketin amme borçları(Ortaklar ser. hisseleri oranında sınırsız sorumlu) 29.07.1998
2 22 47 Ödeme ve tahsilatların mahsup sırası ( aslı ve fer'isine orantılı olarak) 01.01.1999
3 23 85 Haczedilen menkul malların satışı 29.07.1998
4 81-B Değiştirilen ibareler (Gecikme zammı nispet ve hesabı ) Kısmen: 29.07.1998
82-2 ve kaldırılan hükümler : Kısmen (Taksitli ödemede Muacceliyet kalktı ) 01.01.1999
(Ödenmeyen amme alacaklarının ilanı kaldırıldı.)
3 GELİR VERGİSİ KANUNU
1 24 1 Gelirin yeniden tanımlanması (Tasarruf ve harcanmaya kaynak oluşturan her türlü
kazanç ve iratların safi tutarı) 01.01.1999
2 25 2 Gelire giren kazanç ve iratlar(Ticari,zirai,ücret,ser.mes.g.menkul,men.ser.ir,diğer) 01.01.1999
3 26 9 Esnaf muaflığı ( Belgesi) 01.01.1999
4 27 21 Gayrimenkul kira geliri istisnası(meskenlerde bir takvim yılında 240 milyon TL.) 29.07.1998
5 28 23 Ücretlerde muafiyet (Günlük yemek bedeli 800bin TL.) 29.07.1998
6 29 25 İkramiye ve tazminatlar (Özel sigorta ve yardım sandıkları) 29.07.1998
7 30 Ek1,2,3,4 Yatırım indirimi ( Ek Madde 4 /2 29.07.1998de, diğerleri : ) 01.01.1999
8 31 46 Basit usulde ticari kazancın tespiti(Belgeler,Mes.Oda Büroları ) 01.01.1999
9 32 47 Basit usule tabi olmanın genel şartları (İşyeri kirası B.şehirde 420,diğer 300mily.) 01.01.1999
10 33 48 Basit usule tabi olmanın özel şartları (3,6,8 milyar T.L. hasılat…) 01.01.1999
11 34 53 Zirai kazançta vergileme (01.01.1998den geçerli olarak ) 29.07.1998
12 35 54 İşletme büyüklüğü ölçüleri (zirai kazançta) (01.01.1998den geçerli olarak ) 29.07.1998
13 36 66 Serbest meslek erbabı sayılanlar( Yeni tanımlamalarla genişletildi) 01.01.1999
14 37 68 (Mesleki Giderler)Ser.mes.kazancı tespitinde envantere dahil edilen binek
otomobillerinin amortisman dahil giderleri indirilir 01.01.1999
15 38 74 Gayrimenkul sermaye iradı tespitinde gayrisafi hasılattan indirilecek giderler
(Borç faizleri+5 yıl süre ile iktisap bedelinin %5i) 1998 yılı gel.dahil 29.07.1998
16 39 75 (Menkul ser.iradı)Dar Mükellef kurumlarda gelir vergisi tevkifat matrahının tespiti
Kurumlar vergisi+ fon payının indirilmesi 01.01.1999
17 40 76 Faiz niteliğindeki menkul sermaye iratlarının reel değerlerinin tespiti 01.01.1999
18 41 80 Gelire giren diğer kazanç ve iratlar 01.01.1999
19 42 81 Vergilendirilmeyecek diğer kazanç ve iratlar 01.01.1999
20 43 82 Diğer kazanç ve iratlarda matrah tespiti 01.01.1999
21 44 85 Gelirin toplanması ve beyan ( 1998 gelirlerine de uygulanmak üzere) 29.07.1998
22 45 86 Beyanname verilmeyen haller ( 1998 gelirlerine de uygulanmak üzere) 29.07.1998
23 46 89 Sigorta primi,teberru ve diğer indirimler ( Karın % 5ini,kal.ön.yer.%10unu geçemez) 01.01.1999
24 47 92 Beyanname verme zamanları :1.2ve 3.aylarda( 01.01.99 dan it.ver.bey.uyg.üzere) 29.07.1998
25 48 94 Vergi tevkifatı (3lü ve karışık bir sistem getirildi) (Kısmen 01.01.1999,kısmen : ) 29.07.1998
(Dar Mükellef, İndirim ve İstisnalar , Temettü Vergilemesi)Ayrıca dernek ve vakıf gelir-
lerinin bir kısmıda stopaj kapsamına alındı.)
26 49 101 Dar mükelleflerce münferit beyanname verilme zamanı ve yeri 01.01.1999
27 50 103 Esas Tarife (Vergi oranları) %15- % 40 01.01.1999
28 51 117 Yıllık beyanla tahakkuk eden vergilerde ödeme (1.2.3 aylar 3 tak.;Mad.92) 01.01.1999
29 52 Mük.120 Geçici vergi ( 3eraylık per.izleyen 2.ayın 15i ,% 15);" Pay as you earn. " 01.01.1999
30 53 Mük.123 Yetki :Maktu had ve tutarlar,Vergi tarifesi hak. 01.01.1999
31 54 Geç.44-54 Eklenen geçici maddeler; Geçiş dönemine ilişkin düzenlemeler;Basit usul,
zirai kazanç ,menkul+g.menkul gelirleri,Yat.in.G.V.,Özel hesap dönemi gecici v. 29.07.1998
Geç.52;01.07.98den 31.12.98 e ücretler için geçerli tarife (% 20 - % 45)
Geç.mad. 54 ; 1998 gelirleri için yıllık bey.verilmeme sınırı 2.5 milyar TL.
Geç.47,48,49 : Mal beyanı , Mali milad ( 30.09.1998)
32 81-C Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler:Verg.alacağı 1/3 yerine 1/5 29.07.1998
82-3 Kısmen 01.01.1999
Kısmen 01.01.2000
4 KURUMLAR VERGİSİ KANUNU
1 55 14 İndirilecek Giderler:Bağiş ve yardımlar Kur.kazancının % 5,Arge harc.KVsi % 20si. 01.01.1999
2 56 22 Özel beyan zamanı :Yalnızca Diğer kazanç ve irat elde edenDar mükellef kurumlar 01.01.1999
3 57 25 Kurumlar vergisi % 30 (Asgari vergi kaldırıldı )
Gecici vergi % 25 (3eraylık per.izleyen 2.ayın 15i ): 1999 yılından başlayarak 01.01.1999
4 58 Geç.Mad.27 İş Ortaklığı : Mük.6.maddedeki ihtiyarilik hakkından yararlanabilme imkanı 29.07.1998
5 81-D Değiştirilen ibareler ve (Kısmen 01.01.2000) Kısmen 29.07.1998
(İstisna ve muafiyetlerdeki ve indirilebilecek giderlerle ilgili değişiklikler…)
82-4 Kaldırılan Hükümler Kısmen 01.01.1999
5 KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU
1 59 13 Araçlar,petrol aramaları ve teşvik belgeli yatırımlarda istisna (Mak.teçhizat alımında) 01.08.1998
2 60 17 Diğer istisnalar:Külçe gümüş,org.san.bölg.,küçük san.sitesi,konut yapı koop. 01.08.1998
3 61 29 İndirimli oranda yapılan satışlara ait indirim,KDV nin iadesi, gider yazılarak telafisi 01.01.1999
4 62 Ek.Mad.13 Stok beyanı KDV ( Demirbaş ve genel veya yük.or.da% 10 , diğerlerinde 1/2 si ) 29.07.1998
Ek.Mad.14 Yat.teşvik belgesi kapsamındaki ithalatda gecici vergi uyg. 01.08.1998
Ek.Mad.15 Bina inşaat ruhsatı : Konut (01.01.1998 den geçerli olarak ) 29.07.1998
Ek.Mad.16 İndirilemeyen.KDV : Ağutos 1998 sonuna kadar matrahın tespitinde gider yazılabilir. 01.01.1999
Ek.Mad.17 İhracat :(Dahilde işleme ve geçici kabul rejimlerinde KDV) 31.12.2008 e kadar geçerli 29.07.1998
5 81-E Değiştirilen ibareler ve kaldırılan hükümler (İthalatdaKDVnin doğ.olay ) Kısmen 01.08.1998
KDV İadesinde sorumlulukta açıklık geldi.("Zımnen irtibat " ifadesi kaldırıldı) 29.07.1998
82-5 Amortismana tabi s.k.3 yıl 3 tak.ind.(01.01.99 da tümü ind.)kalktı 01.01.1999
6 GİDER VERGİLERİ KANUNU
1 63 29 T.Halk B. vKOBİveEsnaf Koop.ald. Paralar da BSMV muafiyeti 01.08.1998
2 64 33 Bakanlar Kuruluna yetki ( % 1 e kadar indirmeye ) 29.07.1998
7 EMLAK VERGİSİ KANUNU
1 65 8 Bina Vergisinde Nispet : Bina Vergisi oranı binde 2, meskenlerde binde 1 29.07.1998
2 66 11 Bina Vergisinin Tarh veTahakkuku ( Her yıl yeniden değerleme oranında arttırım) 29.07.1998
3 67 18 Arazi vergisinde Nispet : binde 1, arsa vergisi binde 3. 29.07.1998
4 68 21 Arazi Vergisinin tarh ve tahakkuku :Beyanname 29.07.1998
5 69 29 Vergi Değeri :Beyannamedeki değerin her yıl yen.değ.oranında artması 29.07.1998
6 70 32 Beyanname verilmemesi veya düşük beyan (Cezaya İlişkin hük.01.01.1999) 29.07.1998
7 81-M Değiştirilen ibareler(Arazi vergisindeki istisna 250milyon TL.oldu) ve Kısmen 01.01.1999
82-6 Kaldırılan hükümler ( Asgari beyan ) 29.07.1998
8 VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
1 71 7 Beyanname:Yarişma ve çekilişlerde nihai vergilemeye esas olmak üzere tevkifat 01.08.1998
2 72 9 Beyanname verilme müddeti :Tevkif edenlerceTakip eden ayın 20si (Nispet % 20 ) 01.08.1998
3 73 16 Nispetler: (Matrah dilimlerinin yen.değ.oranında her yıl artması )%1-%10 , %10-%30 01.08.1898
4 74 17 Vergiye Mukabil alınacak teminat :%5-15 tevkifat ( Ödeme bey.ver.süresi içinde ) 29.07.1998
5 75 19 Ödeme Zamanı- 3 yıl ve 6 eşit taksitte (eskiden 5 yıl 10eşit taksit idi ), 29.07.1998
6 81-N Değiştirilen İbareler ve Kaldırılan Hükümler 29.07.1998
9 MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU
1 76 9 Taşıt pulunun kaldırılması ,vergi taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yer vergi dai.ödenir. 01.01.1999
2 81-F Değiştirilen ibareler ve Kısmen 01.01.1999
82-7 Kaldırılan Hükümler
10 DAMGA VERGİSİ KANUNU
1 77 14 200 milyar TL. vergi sınırı (ve her yıl yeniden değerleme oranında arttırılır ) 29.07.1998
2 81-H Değiştirilen İbareler
82-8 ve Kaldırılan Hükümler
11 HARÇLAR KANUNU
1 78 Tarife4/1.Bl. Harç Oranlarında yap.değ.(binde 36 binde 10a, binde 18,binde 5 e) 01.08.1998
2 81-I Değiştirilen İbareler (binde 48 binde 10 a.)
82-9 ve Kaldırılan Hükümler (İhracatçı Ruhsatnameleri ve İthalat belge harçları kaldırıldı.)
12 BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU
1 79 Mük.83 Esnaf Muaflığı Belgesi 01.01.1999
2 80 84 Harc tutarı 6-12 milyon.
13 DEĞİŞTİRİLEN İBARELER Madde 81
3505 sayılı Kanun,Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici cihaz
kullanmaları hakkındaki Kanun,1318 s.Finansman K.,4208 s.Kara Paranın
Aklanmasının Önlenmesi Hakkındaki Kanunlarda da değişiklikler yapıldı.
14 DİĞER HÜKÜMLER Kaldırılan Hükümler Madde 82
15 178 ve 190 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 29.07.1998
(Maliye Bak.'nın Teşkilat ve Görevleri Hak./ Genel Kadro be UsulüHk.)
1 83 Ek.Md.8ve9 Gelirler Bölge Müdürü ve Yardımcıları
2 84 Kadrolar hak.
3 85 Ek.Mad.26 Maliye Yüksek Eğitim Merkezi başkanlığı ve maliye memurlarının yetiştirilmesi
86 YÜRÜRLÜK 29.07.1998
GEÇİCİ MADDELER 29.07.1998
Geç.Mad.1 AATUHK ve VUK Cezalarda düzenleme
Geç.Mad.2 1998 yılı Genel Beyan Dönemi 30.09.1998 de sona erer.1998 için asgari beyandan büyük.
Geç.Mad.3 2982 s.k.hük.göre 31.12.1997 ye kadar vrh ist.yar. ( Konut İnş.teş.K.aykırı dav.af )
Geç.Mad.4 Denetmenler
Geç.Mad.5 İstihdam ve sig.primi teşviği
Geç.Mad.6 Finansman Kanunu Geç.Madç.2/1-10 yıl 15 e çıkıyor.
Geç.Mad.7 GVK.Mad.18:Serbest Meslek istisnası ( Telif kazançları istisn. 7milyar TL.lık sınır)
87 YÜRÜTME : Bu Kanun Hükümlerini Bakanlar Kurulu Yürütür. 29.07.1998
YARARLANILAN KAYNAKLAR :
1.ARC Eğitim ve Yaklaşım Yayıncılık İşbirliği ile 31.07.1998-01.08.1998 tarihlerinde İstanbul Hilton’ da düzenlenen VERGİ YASALARINDAKİ SON DÜZENLEMELER VE ANALİZİ PANELİ nde tutulan notlar.(Konuşmacılar :Mustafa Özyürek, Akif Hamzaçebi,Başkanlar ; Masum Türker,Nuri Değer,Panalistler: Şükrü Kızılot, A.Feridun Güngör,Osman Arıoğlu,Bumin Doğrusöz,Veysi Seviğ )
2. Ayni Panelde dağıtılan A.Feridun Güngör ile Şükrü Kızılot ve Semineri Düzenleyen Şirketlerce hazırlanmış 700 sayfalık Panel Dökümanları
3.29.07.1998 tarih ve Mükerrer 23417 no.lu Resmi Gazete yayınlanan 4369 no.lu Kanun
4.Yeni Yüzyıl,Dünya ve Sabah Gazertelerinin Konu ile ilgili çeşitli haberleri
5.Yeni Vergi Yasası (Yeni Asır Gazetesinde 7 günlük yazı dizisi : 27.07.1998- 02.08.1998)Hazırlayan : Dr.Nail Özyoldaş
6. TBMM de kabul Edilen Vergi Reform Kanunu ile Vergi Kanunlarında yapılan değişikliklerin Özeti (10 sayfalık Duyuru) A+B Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 27.07.1998.
|
Internetden KIRIMHAN Abinizin Sectikleri |
| Ar�ivlere G�z At groups.google.com.tr |
